Türkçede sert ünsüzlerden “p – ç – t – k” ile biten bir sözcüğe ünlü harfle ile başlayan bir ek getirildiğinde, bu sözcüğün sonundaki ünsüz yumuşayarak “b – c – d – g” harflerinden birisine dönüşür. Bu kurala ünsüz değişimi ya da ünsüz yumuşaması denir.
| Ünsüz Yumuşamasında: | |
| p ünsüz harfi | b ünsüz harfine dönüşmektedir. |
| ç ünsüz harfi | c ünsüz harfine dönüşmektedir. |
| t ünsüz harfi | d ünsüz harfine dönüşmektedir. |
| k ünsüz harfi | g veya ğ ünsüz harfine dönüşmektedir. |
| Örnekler: | |
| kitap – ı | kitabı |
| kağıt – ı |
kağıdı
|
| kayık –ı | kayığı |
- Özel isimlerin sonunda bulunan ünsüzler yazarken yumuşamaz ama okunurken yumuşar.
| Yazılış | Okunuş |
| Zonguldak’a | Zonguldağ’a |
- Tek heceli sözcüklerin bazılarında yumuşama görülmez.
- Dilimize yabancı dillerden gelen sözcüklere eklenen ekler yumuşamaya neden olmaz.
| hukuk-u | hukuku |
| telefon-u | telefonu |